Skip to content
Mijn keuze

Konšca Themapad
Hoe leefde men vroeger op de bergweiden?

Lees er niet alleen over. In Tržič kun je het uit de eerste hand ervaren. Het Konšca themapad is een unieke route die een idee geeft van het leven op afgelegen bergweiden. Langs het pad kun je bergboerderijen bezoeken, hooggelegen weiden doorkruisen en je begeven in de afgelegen bossen onder de berg Storžič. De lokale cultuur en natuur ligt hier voor je als een open boek.

""Konšca" of "Konjščica" is een bebost bergplateau dat steil oprijst boven de wanden van de Dovžan-kloof en zich als een paardenrug uitstrekt naar de voet van Javornik (paard is "konj" in het Sloveens, vandaar de naam). Op de top, net onder de boomgrens, op het zadel tussen de dalen van Tržiška Bistrica en Lomščica, kan de reiziger even stilstaan bij de rivier en in het water de weerspiegeling zien van de omringende bergketens. De hoge piramide van Storžič in het zuiden, de bergrug van Košuta in het noorden, en daartussenin ... "Konšca".

Rij door Tržič naar Lom pod Storžičem en rij dan verder naar Potarje. Parkeer op de parkeerplaats bij de kruising naar de toeristenboerderij Pr'Tič. Je bent er in een paar minuten.

Hoe leefde en werkte men vroeger?

Op de hoogland boerderij Pr'Tič zet de familie Perne de traditie voort van het cultiveren van het land en veefokkerij op traditionele wijze. Op hun eigen bergweide in de buurt grazen hun cika koeien, een autochtoon Sloveens ras.

Volg boven de boerderij de bosweg door het lariksbos naar de eerder genoemde Tič bergweide. Hier zien we een wegwijzer die ons via een kortere weg naar de  alpenhut Dom pod Storžičem leidt, maar er zijn zoveel interessante paden op Konšca dat we de kortere weg liever gebruiken voor de terugweg. Daarom kiezen we het gemarkeerde pad naar de bergweide Spodnja Konjščica. Wanneer het pad de bergweide nadert, bevindt aan de linkerkant het uitzichtspunt Na Borštu, vanwaar zich een schitterend uitzicht op de bergkam Košuta en het bovendal van Tržiška Bistrica ontvouwt. Bij mooi weer zien we ook de hele westelijke Karawanken en Julische Alpen.

Vanaf het uitkijkpunt gaan we door het bos aan het begin van de weide en zijn we na een paar minuten bij de herdershut op Spodnja Konjščica. Onderweg zijn sporen van gefossiliseerd leven te vinden in nabijgelegen rotsen.

Vroeger graasden hier paarden, maar tegenwoordig lopen koeien en wandelaars over deze weiden. Wij raden vooral een bezoek aan in het weideseizoen (van 15 juni tot 15 september), wanneer je het bergvoedsel kunt proberen, vooral zure melk, wrongel en "masovnik". In de hut kan de bergboer je oude vaten laten zien die zelfs vandaag nog onmisbaar zijn bij het verwerken van de melk op de bergweide. Weet je wat "latvica" is? Nee? Vraag het maar aan de boer!

In de buurt is een waterpoel voor het vee en op de zuidelijke helling van de berg bloeien orchideeën. De eigenaardigheid van deze weide is een met bomen begroeide rots met een kleine holte die vroeger werd gebruikt als een natuurlijk koelhuis.

Van Spodnja Konjščica gaan we door een weiland en na ongeveer 100 meter steil omhoog het bos in. Na een half uur komen we op een open plek in het bos en zien we Storžič weer. Terwijl de weide Spodnja Konjščica oneffen is en wordt omgeven door een bosrand, is de weide Zgornja Konjščica anders. Op het hoogste punt van het plateau opent zich door de enkele bomen, een wijds uitzicht. Vanaf dit zadel zien we naast de piramide van Storžič de lange bergrug van Košuta. De vele ondiepe poelen zijn het gevolg van de ondoordringbare ondergrond van het kwartsconglomeraat en kunnen het hele jaar water bevatten. Als je dichterbij komt kun je de kinderen de bergsalamanders laten zien. Pas op dat je niet op ze trapt.

Elk bord langs het pad vertelt zijn eigen verhaal.

We verlaten de salamanders en we gaan verder naar Bela peč (de Witte oven) waar zich opnieuw een prachtig uitzicht opent. Het pad stijgt geleidelijk door het bos. Na tien minuten lopen is er een uitkijkpunt aan onze rechterkant. Omdat het uitkijkpunt niet is beveiligd, is voorzichtigheid geboden. Sneeuw blijft niet lang liggen op de rotspunt boven de Lom-vallei, omdat het kalksteen snel opwarmt. Vanaf Bela peč, waar ook meerdere klimrichtingen zijn, is er een buitengewoon uitzicht op het in de ijstijd gevormde dal van Lomščica, op Storžič en de Julische Alpen met de Triglav.

Van Bela peč dalen we af door het bos naar de bosweg en de hut Pr'Zdravc. Onder de hut is een steile helling met veel erosie door onstuimige stortstromen. Van de hut leidt ook een pad naar de alpenweide van Javornik. We dalen het steile en rotsachtige gedeelte af naar "Gabrčov rovt", waar het gras al eeuwenlang met de hand wordt gemaaid, omdat de hellingen zo steil zijn dat mechanisch maaien niet mogelijk is. Het maaien vindt gewoonlijk eind juli plaats en het hooi wordt ter plekke bewaard op hooimijten. Als de eigenaar in de hut is, kan hij de voorwerpen laten zien die bij het maaien en hooien worden gebruikt.

Richting Kotel lopen we eerst over een onverharde weg naar het bord "Kotu". We lopen van hier het bospad af naar de linkeroever van de beek die naar Kotel leidt. In het achterland van Tržič was houtskoolwinning een van de meest winstgevende activiteiten, omdat de ontwikkeling van ijzergieterijen en smederijen sterk afhankelijk was van het benodigde houtskool. Houtskool werd gebrand in zogenaamde houtskoolmeilers in het bos. Zelfs vandaag vinden we nog duidelijke sporen van zwarte grond op de plekken waar de houtskoolmeilers stonden. Er was ook een houtskoolmeiler of "kopiše" in Kotel. De overblijfselen van het noodonderkomen van de kolenbrander zijn nog steeds zichtbaar, samen met de dwarsdoorsnede van grond dat nog stukjes houtskool bevat.

Volg vanuit Kotel het gemarkeerde bergpad naar de steile maaivelden, "Srpiči". Er zijn verschillende maaivelden in Srpiči, elk vernoemd naar de eigenaar ("Hvačmanova", "Anžičova", "Žitnkova") en ook hier is alleen handmatig maaien mogelijk. Ondanks het zware werk, bewaren sommige eigenaren nog steeds de traditie en in het begin van augustus, wanneer het weer lang mooi is, verzamelt zich de dorpsjeugd om de eigenaar te helpen in ruil voor een lunch. Het hooi wordt daarna enkele dagen gedroogd. Wanneer het werk is gedaan, wordt dit gevierd met een "likof", een echt boerenfeest. Helaas zijn sommige weiden in ongebruik geraakt en al overwoekerd door bos.

Over de weiden dalen af het bos in en na ongeveer twintig minuten bereiken we de berghut Dom pod Storžičem, waar het de moeite waard is om halt te houden en de lekkernijen van de plaatselijke keuken te proberen. De hut kan het begin- of eindpunt van onze tocht zijn, maar kan ook het startpunt zijn voor het beklimmen van Storžič. Als je geen haast hebt, kun je er ook de nacht doorbrengen.

Je komt weer terug met vele foto's en nieuwe kennis.

Als je geen vervoer hebt terug naar het beginpunt, keer je terug naar Kotel langs hetzelfde pad. Het pad loopt langs de helling "Konšca" naar de boerderij Pr'Rekar, waar een oude Karavanken boerderij met een zwarte keuken, een huis- en slaapkamer bewaard is gebleven. Op de boerderij die gecertificeerd is voor biologische productie, fokt men damherten. De gastvrouw zal ons betoveren met hertengoulash, gevuld konijn, geroosterd kalfsvlees, konijnenpastei, evenals uitstekende champignonsoep, žganci, een boekwijtbrei, knoedels, masovnik, gekookte room met ei en origineel bereide groentenschotels. Het pad leidt ons langs de boerderijen Pr'Pavšl en Gabrc naar de Tič weide en terug naar het startpunt. De duur van de tocht is 7 uur maar verhalen zijn er veel, veel meer.

We kunnen in ieder jaargetijde op pad gaan, te voet of met de mountainbike en in de winter op ski's of met sneeuwschoenen.


Kaarten:

  • Karawanken - centrale deel 1:50 000, PZS
  • Storžič - Košuta 1:25 000, PZS

In de omgeving een bezoek waard:

Deze website maakt gebruik van cookies om de prestaties te verbeteren.
Deze cookies hebben geen invloed op uw privacy. Meer ...